Diş Taşı Temizliği (Detertraj) Nedir? Nasıl Yapılır, Zararlı mıdır?

Diş taşı temizliği birçok kişi tarafından yalnızca dişlerin daha temiz ve estetik görünmesini sağlayan bir işlem olarak düşünülür. Oysa diş taşı temizliği (detertraj), diş eti sağlığının korunması ve periodontal hastalıkların önlenmesi açısından önemli bir koruyucu diş hekimliği uygulamasıdır.

Düzenli fırçalama ve ara yüz temizliği ağız bakımının temelini oluşturur. Ancak diş yüzeyinde oluşan plak zaman içerisinde sertleşerek diş taşına dönüştüğünde, bu birikintilerin diş fırçasıyla temizlenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle diş taşı oluşmuş bölgelerin profesyonel olarak değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda temizlenmesi gerekir.

Diş Taşı Nedir?

Dişlerin üzerinde sürekli olarak bakteriyel plak adı verilen ince ve yapışkan bir tabaka oluşur.

Plak içerisinde:

• Bakteriler
• Besin artıkları
• Tükürük bileşenleri

bulunur.

Plak düzenli olarak uzaklaştırılmadığında tükürük içerisindeki minerallerin etkisiyle sertleşebilir ve diş taşı (kalkülüs) oluşabilir.

Diş taşı oluştuktan sonra normal diş fırçalama veya diş ipi ile tamamen uzaklaştırılamaz ve profesyonel diş temizliği gerekir.

Diş Taşı En Çok Nerelerde Oluşur?

Diş taşı ağız içerisinde farklı bölgelerde görülebilir ancak bazı bölgelerde daha hızlı birikme eğilimindedir.

Özellikle:

• Alt ön dişlerin dil tarafındaki yüzeylerinde
• Üst arka dişlerin yanağa bakan yüzeylerinde
• Diş eti kenarlarında
• Diş aralarında
• Temizlenmesi zor bölgelerde

daha yoğun diş taşı oluşabilir.

Bu bölgelerin tükürük bezi kanallarına yakın olması da mineral birikimini kolaylaştırabilir.

Diş Taşı Neden Oluşur?

Diş taşı oluşumunun temel nedeni bakteriyel plağın yeterince uzaklaştırılamamasıdır.

Riskin artmasına katkıda bulunabilecek faktörler arasında:

• Yetersiz diş fırçalama
• Ara yüz temizliğinin yapılmaması
• Sigara ve tütün kullanımı
• Dişlerin çapraşık olması
• Ortodontik aparey veya tel kullanımı
• Tükürük yapısındaki kişisel farklılıklar
• Düzenli diş hekimi kontrolünün yapılmaması

yer alabilir.

Diş Taşı Zararlı mıdır?

Diş taşı yalnızca estetik bir problem değildir. Sert ve pürüzlü yüzeyi bakteriyel plağın daha kolay tutunmasına neden olabilir.

Uzun süre ağızda kalan yoğun diş taşı birikimi, diş eti sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Diş Eti İltihabına Neden Olabilir

Diş taşı çevresinde biriken bakteriyel plak diş etinde inflamasyona neden olabilir.

Bunun sonucunda:

• Diş eti kanaması
• Diş eti şişliği
• Kızarıklık
• Hassasiyet

görülebilir.

Periodontal Hastalık Riskini Artırabilir

Diş eti iltihabı kontrol altına alınmadığında bazı hastalarda süreç ilerleyerek periodontitis adı verilen ileri diş eti hastalığına dönüşebilir.

Periodontitis, dişleri destekleyen dokuları ve kemik yapısını etkileyebilir. İleri vakalarda dişlerde sallanma ve diş kaybı görülebilir.

Ağız Kokusuna Katkıda Bulunabilir

Diş taşı ve plak üzerinde bulunan bakteriler kalıcı ağız kokusunun nedenlerinden biri olabilir.

Düzenli fırçalamaya rağmen devam eden ağız kokusunda diş eti ve diş taşı değerlendirmesi yapılması faydalıdır.

Dişlerin Görünümünü Etkileyebilir

Özellikle sigara, çay ve kahve tüketimi bulunan kişilerde diş taşı ve yüzey lekeleri dişlerin daha sarı veya koyu görünmesine neden olabilir.

Diş Taşı Temizliği (Detertraj) Nedir?

Detertraj, diş yüzeyinde ve diş eti kenarında bulunan sertleşmiş diş taşı birikintilerinin profesyonel dental cihazlar yardımıyla uzaklaştırılması işlemidir.

İşlem sırasında diş hekiminin değerlendirmesine göre ultrasonik cihazlar ve el aletleri kullanılabilir.

Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?

Diş taşı temizliğinin kapsamı hastanın ağız ve diş eti durumuna göre değişebilir.

Genellikle şu aşamalardan oluşur:

1. Diş ve Diş Eti Muayenesi

Diş taşı miktarı, diş eti kanaması ve periodontal dokuların durumu değerlendirilir.

2. Diş Taşlarının Uzaklaştırılması

Ultrasonik cihaz yardımıyla diş yüzeyindeki sert diş taşı birikintileri kontrollü şekilde uzaklaştırılır.

3. Gerekli Bölgelerin El Aletleriyle Temizlenmesi

Diş araları ve diş eti kenarında kalan birikintiler gerektiğinde özel periodontal el aletleriyle temizlenir.

4. Polisaj

Uygun hastalarda diş yüzeyindeki bazı yüzeysel lekelerin giderilmesi ve yüzeyin daha pürüzsüz hale getirilmesi amacıyla polisaj uygulanabilir.

Diş Taşı Temizliği ile Derin Diş Eti Temizliği Aynı Şey midir?

Hayır. Bu iki işlem sıklıkla birbiriyle karıştırılır.

Standart diş taşı temizliği daha çok diş yüzeyi ve diş eti kenarında bulunan plak ve diş taşlarının uzaklaştırılmasını amaçlar.

Periodontitis bulunan hastalarda ise diş eti altındaki periodontal ceplerde bulunan plak ve diş taşlarının temizlenmesi için daha kapsamlı bir işlem olan diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmesi (scaling and root planing) gerekebilir.

Bu işlem standart bir profesyonel temizlikten farklıdır ve periodontal hastalığın tedavisinin bir parçası olarak uygulanır.

Diş Taşı Temizliği Acıtır mı?

Diş taşı temizliği çoğu hastada tolere edilebilen bir işlemdir.

Ancak:

• Yoğun diş taşı birikimi
• Diş eti iltihabı
• Diş eti çekilmesi
• Diş hassasiyeti
• İleri periodontal hastalık

bulunan kişiler işlem sırasında daha fazla hassasiyet hissedebilir.

Gerekli durumlarda lokal anestezi kullanılarak işlem daha konforlu hale getirilebilir.

Diş Taşı Temizliği Diş Minesine Zarar Verir mi?

Doğru teknik ve uygun cihazlarla profesyonel olarak yapılan diş taşı temizliği, diş minesini aşındırmak amacıyla yapılan bir işlem değildir.

İşlem sonrasında bazı hastalar dişlerinin arasının açıldığını veya dişlerinin daha ince olduğunu düşünebilir.

Aslında çoğu durumda daha önce diş aralarını dolduran yoğun diş taşı birikintileri temizlendiği için mevcut boşluklar görünür hale gelir.

Diş Taşı Temizliği Sonrası Hassasiyet Normal midir?

Özellikle yoğun diş taşı veya diş eti çekilmesi bulunan kişilerde temizlik sonrasında kısa süreli hassasiyet görülebilir.

Bu hassasiyet özellikle:

• Soğuk içeceklerde
• Sıcak yiyeceklerde
• Diş fırçalarken

hissedilebilir.

Çoğu hastada hassasiyet kısa süre içerisinde azalır. Uzun süren veya şiddetlenen hassasiyet varsa diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

Diş Taşı Temizliği Dişlerin Arasını Açar mı?

Hayır. Diş taşı temizliği sağlıklı dişlerin arasını açmaz.

Uzun süre temizlenmemiş yoğun diş taşları dişler arasındaki doğal boşlukları doldurabilir. Bu birikintiler uzaklaştırıldığında hastaya diş araları yeni açılmış gibi gelebilir.

Bu durum temizliğin dişlere zarar verdiği anlamına gelmez.

Diş Taşı Temizliği Dişleri Beyazlatır mı?

Diş taşı temizliği bir diş beyazlatma işlemi değildir.

Ancak diş yüzeyindeki diş taşı ve bazı dış kaynaklı lekeler temizlendiğinde dişler daha temiz ve doğal renginde görünebilir.

Diş renginin birkaç ton açılması hedefleniyorsa profesyonel diş beyazlatma işlemleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Diş Taşı Temizliği Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Diş taşı temizliği için herkes açısından geçerli tek bir süre bulunmamaktadır.

Kontrol ve profesyonel temizlik sıklığı kişinin:

• Diş taşı oluşturma hızına
• Ağız hijyenine
• Diş eti sağlığına
• Periodontal hastalık geçmişine
• Sigara kullanımına
• Diyabet gibi sistemik hastalıklarına
• Ortodontik tedavi görüp görmediğine

göre belirlenmelidir.

Birçok bireyde yaklaşık 6 aylık düzenli diş hekimi kontrolleri uygun olabilir. Ancak bu, her kontrolde mutlaka diş taşı temizliği yapılacağı anlamına gelmez.

Periodontitis öyküsü bulunan bazı hastalarda ise 3-6 aylık periodontal bakım aralıkları gerekebilir.

Sigara Kullananlarda Diş Taşı Daha Fazla Olur mu?

Sigara ve diğer tütün ürünleri ağız ve diş eti sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Ayrıca sigara kullanan kişilerde diş yüzeyindeki renklenmeler ve diş taşı birikimleri daha belirgin olabilir.

Sigara aynı zamanda diş eti hastalıklarının önemli risk faktörlerinden biri olduğu için düzenli periodontal değerlendirme önemlidir.

Diş Taşı Temizliği Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Diş taşı temizliği sonrasında günlük ağız bakımına devam edilmesi gerekir.

• Dişleri günde en az iki kez fırçalayın
• Diş ipi veya ara yüz fırçası kullanın
• Diş hekiminizin önerdiği ağız bakım ürünlerini kullanın
• Sigara ve tütün kullanımından kaçının
• Düzenli diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyin

Diş taşı temizliği ağız bakımının yerine geçmez. Yeni plak oluşumunu azaltmanın en etkili yolu düzenli ev bakımıdır.

Hangi Durumlarda Diş Hekimine Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki belirtilerden biri bulunuyorsa diş eti değerlendirmesinin ertelenmemesi önerilir:

• Fırçalarken diş eti kanaması
• Sürekli ağız kokusu
• Diş etlerinde kızarıklık veya şişlik
• Diş eti çekilmesi
• Dişlerde sallanma
• Dişler arasında belirgin diş taşı oluşumu
• İmplant çevresinde kanama

Bahçeşehir’de Diş Taşı Temizliği ve Periodontal Kontrol

Diş taşı temizliği yalnızca dişlerin daha temiz görünmesini sağlayan estetik bir işlem olarak değerlendirilmemelidir. Diş eti sağlığının korunması ve periodontal hastalıkların erken dönemde fark edilmesi açısından düzenli kontroller önem taşır.

Özel Kavi Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde diş ve diş eti dokuları değerlendirilerek hastanın ihtiyaçlarına göre diş taşı temizliği, periodontal bakım ve diş eti hastalıklarının tedavisi planlanmaktadır.

Bahçeşehir ve çevresinde yaşayan, diş eti kanaması, ağız kokusu, diş taşı birikimi veya diş eti hassasiyeti yaşayan hastaların periodontal değerlendirmeyi geciktirmemesi önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Diş taşı temizliği zararlı mıdır?

Doğru teknikle ve profesyonel olarak uygulanan diş taşı temizliği diş minesini aşındırmak amacıyla yapılan bir işlem değildir. Diş yüzeyindeki sertleşmiş plak ve diş taşlarının uzaklaştırılması hedeflenir.

Diş taşı temizliği kaç ayda bir yapılmalıdır?

Herkes için sabit bir süre yoktur. Kontrol ve temizlik sıklığı diş taşı oluşumu, ağız hijyeni ve periodontal risk durumuna göre diş hekimi tarafından belirlenir.

Diş taşı temizliği acıtır mı?

Çoğu hastada işlem ciddi ağrı oluşturmaz. Ancak diş eti iltihabı, hassasiyet veya yoğun diş taşı bulunan kişilerde rahatsızlık hissedilebilir.

Diş taşı temizliği dişlerin arasını açar mı?

Hayır. Yoğun diş taşı dişlerin arasındaki mevcut boşlukları doldurmuş olabilir. Taşlar temizlendiğinde bu alanlar görünür hale gelebilir.

Diş taşı temizliği sonrası diş eti kanaması normal midir?

Diş eti iltihabı bulunan kişilerde işlem sırasında veya kısa süre sonrasında hafif kanama görülebilir. Devam eden kanamalar periodontal olarak değerlendirilmelidir.

Diş taşı temizliği dişleri beyazlatır mı?

Diş taşı temizliği profesyonel beyazlatma değildir. Ancak diş taşı ve bazı yüzey lekeleri uzaklaştırıldığı için dişler daha temiz ve doğal renginde görünebilir.

Diş taşı evde temizlenebilir mi?

Sertleşmiş diş taşları normal fırçalama ve diş ipiyle uzaklaştırılamaz. Evde kesici veya metal aletlerle temizlemeye çalışmak diş eti ve diş yüzeylerine zarar verebilir.

Diş taşı temizliği ağız kokusunu geçirir mi?

Ağız kokusunun nedeni plak, diş taşı veya diş eti iltihabıysa profesyonel temizlik yardımcı olabilir. Ancak ağız kokusunun farklı nedenleri de bulunabileceğinden devam eden şikâyetlerin değerlendirilmesi gerekir.